Сирәк җир элементлары (СҖЭ) хәзерге тормышның аерылгысыз өлешенә әйләнде, чөнки алар смартфоннар, электр машиналары, җил турбиналары һәм корал системалары кебек төрле югары технологияле продуктларның мөһим компонентлары булып тора. Сирәк җир сәнәгате башка минераль тармаклар белән чагыштырганда чагыштырмача кечкенә булса да, соңгы берничә елда аның әһәмияте тиз үсте, нигездә, яңа технологияләргә ихтыяҗ арту һәм глобаль рәвештә тотрыклырак энергия чыганакларына күчү аркасында.
Сирәк җир чималын эшкәртү дөньяның берничә иле, шул исәптән Кытай, АКШ һәм Австралия өчен кызыксыну уята. Күп еллар дәвамында Кытай REE белән тәэмин итүче төп ил булып тора, ул дөньякүләм җитештерүнең 80% тан артыгын тәшкил итә. Сирәк җир чималы чынлыкта сирәк түгел, ләкин аларны чыгару һәм эшкәртү авыр, шуңа күрә аларны җитештерү һәм тәэмин итү катлаулы һәм катлаулы бурыч булып тора. Ләкин, REE белән тәэмин итүгә ихтыяҗ арту белән, геологик эзләнүләр һәм эшкәртү эшчәнлеге сизелерлек артты, бу сирәк җир чималының яңа чыганаклары табылуга һәм үзләштерелүенә китерде.
Сирәк җир металлы сәнәгатендәге тагын бер тенденция - билгеле бер сирәк җир элементларына ихтыяҗ арту. Төрле сәнәгать һәм югары технологияле тармакларда кулланыла торган даими магнитларның мөһим компонентлары булган неодим һәм празеодим сирәк җир металлына ихтыяҗның зур өлешен тәшкил итә. Тагын бер сирәк җир элементы булган европий төсле телевизорларда һәм флуоресцент яктырткычларда кулланыла. Диспрозий, тербий һәм иттрий да үзләренең уникаль үзенчәлекләре аркасында зур ихтыяҗга ия, бу аларны югары технологияле продуктлар җитештерүдә мөһим итә.
Бу сирәк җир металлларына ихтыяҗ арту сәбәпле, җитештерүне арттыру зарурлыгы туа, бу исә разведка, казу һәм эшкәртүгә зур инвестицияләр таләп итә. Ләкин, табигый ресурсларны чыгару һәм эшкәртүнең катлаулылыгы, шулай ук катгый әйләнә-тирә мохитне саклау кагыйдәләре аркасында, тау компанияләре үсеш процессын тоткарлый торган җитди кыенлыклар белән очраша.
Шуңа да карамастан, сирәк җир металлын үстерү перспективалары уңай булып кала, яңа технологияләргә, электр транспорт чараларына һәм яңартыла торган энергия чыганакларына ихтыяҗ арту сәбәпле, REE ихтыяҗы арта. Секторның озак вакытлы үсеш перспективалары уңай, глобаль сирәк җир базары 2026 елга 16,21 миллиард долларга җитәчәк, 2021-2026 еллар арасында еллык уртача үсеш темпы 8,44% тәшкил итәчәк дип көтелә.
Йомгаклап әйткәндә, сирәк җир чималын үстерү тенденциясе һәм перспективалары уңай. Югары технологияле продуктларга ихтыяҗ арту белән, REE җитештерүне арттыру зарурлыгы туа. Шулай да, тау компанияләре REE чыгару һәм эшкәртү белән бәйле катлаулылыкларны җиңәргә һәм катгый әйләнә-тирә мохит кагыйдәләрен үтәргә тиеш. Шуңа да карамастан, сирәк җир чималы сәнәгатенең озак вакытлы үсеш перспективалары көчле булып кала, бу аны инвесторлар һәм кызыксынучы яклар өчен җәлеп итүчән мөмкинлек итә.
Бастырылган вакыты: 2023 елның 5 мае
